W branży medycznej znanych jest wiele rodzajów materiałów opatrunkowych oraz różne sposoby opatrywania ran. Wśród rozwiązań, które stosowane są najczęściej, wymienia się kompresy gazowe i włókninowe, jak również gazę opatrunkową. Wszystkie te materiały mają swoje zalety, jednak nieco różnią się między sobą. Jakie są właściwości kompresów i gazy, a także kiedy warto z nich skorzystać?

Kompresy i gaza – czym są i do czego służą?

Kompresy i gaza to grupa materiałów opatrunkowych wykonanych z gazy, włókniny lub celulozy, które wskazane są do stosowania zazwyczaj podczas opatrywania różnego rodzaju ran, skaleczeń oraz drobnych otarć. Wyroby te dostępne są w dwóch wariantach: jałowym i niejałowym, a także w wersji z nitką RTG, dzięki czemu służą do zabezpieczenia pola operacyjnego.

Kompresy i gazy dostępne w sklepach medycznych zróżnicowane są przede wszystkim ze względu na poziom chłonności, a także z uwagi na rozmiar, dzięki czemu mogą być wykorzystywane w przypadku mniejszych ran, jak również tych bardziej rozległych.

Właściwości kompresów i gazy

Kompresy włókninowe wykonane są z miękkiego, włóknistego materiału, który sprawia, że są one gęstsze i znacznie bardziej chłonne w porównaniu do kompresów gazowych. Dzięki temu są one odpowiednie do opatrywania ran wymagających wzmożonej absorpcji płynów, jak np. w przypadku oparzeń oraz ran głębokich. Włóknina wykorzystywana do ich produkcji jest zwarta i mało elastyczna, dlatego też takie kompresy są szczególnie wskazane w przypadku ran wymagających większego napięcia oraz ochrony.

Z drugiej strony, kompresy gazowe to odpowiednio przycięte kawałki gazy, wykonanej z materiałów gazowych o porowatej strukturze, np. z gazy bawełnianej. Tkanina ta jest delikatna i bardzo dobrze przepuszcza powietrze oraz płyny, a przy tym wykazuje zdolność do absorpcji płynów (aczkolwiek niemal dwukrotnie mniejszą w porównaniu do kompresów włókninowych). Warto również dodać, że kompresy gazowe są miękkie i stosunkowo elastyczne, dzięki czemu można je w łatwy sposób dopasować do kształtu rany.

Zastosowanie kompresów i gazy

Jałowe kompresy włókninowe znajdują swoje zastosowanie wtedy, gdy istnieje konieczność absorpcji dużej ilości płynów, np. podczas zabezpieczania ran otwartych, skaleczeń i oparzeń, a także w trakcie tamowania krwawień. Kompresy w wersji niejałowej to z kolei dobre rozwiązanie w sytuacji, gdy nie ma konieczności zachowania sterylności podczas ich stosowania, np. w celach higienicznych.

Gaza i kompresy gazowe, które zostały poddane procesowi wyjałowienia, przeznaczone są do stosowania wtedy, gdy istnieje ryzyko wniknięcia drobnoustrojów w tkanki skóry, czyli podczas dezynfekowania ran, skaleczeń i oparzeń, a także w trakcie tamowania niewielkich krwawień, np. po iniekcji podskórnej. Niejałowe kompresy gazowe są natomiast przydatne podczas pielęgnacji skóry, np. usuwania resztek makijażu z twarzy.

Jak stosować kompresy i gazę?

Zarówno kompresy, jak i gaza są wykorzystywane przede wszystkim do opatrywania ran otwartych, takich jak skaleczenia, oparzenia, rany pooperacyjne oraz odleżyny. Ważne jest jednak, by pamiętać o kilku ważnych zasadach związanych ze stosowaniem tego typu materiałów opatrunkowych. Pierwszą kwestią jest to, by przy każdej zmianie opatrunku umieszczać na ranie nowy kompres, a przed jego aplikacją zdezynfekować miejsce zranienia odpowiednim preparatem odkażającym, a także (jeżeli jest takie wskazanie) zastosować antybiotyk lub inny środek wspomagający proces gojenia się rany.

Co więcej, jałowy kompres gazowy lub włókninowy, który można nałożyć bezpośrednio na miejsce zranienia, powinien być dodatkowo zabezpieczony kompresem niejałowym. Cały opatrunek należy delikatnie owinąć bandażem, tak, by zapobiec jego przesuwaniu się i zminimalizować ryzyko wniknięcia drobnoustrojów.