Apteczka pierwszej pomocy, jak sama nazwa mówi, to prawdziwe wsparcie w nagłych sytuacjach. Pomimo tego, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć, w jakich sytuacjach będzie nam faktycznie potrzebna, warto zadbać o jej odpowiednie wyposażenie i umieścić w niej niezbędne materiały opatrunkowe, które ułatwią opatrzenie drobnych ran, skaleczeń i oparzeń. Z jakimi rodzajami materiałów opatrunkowych spotykamy się najczęściej i jakie jest ich zastosowanie?
Rodzaje materiałów opatrunkowych
Materiały opatrunkowe to wyroby medyczne, które stanowią podstawowy element wyposażenia każdej apteczki – zarówno tej domowej, jak i samochodowej czy też tej używanej w miejscu pracy. Co ważne, produkty te wykorzystywane są także w placówkach ochrony zdrowia, gdzie pomagają w udzieleniu pierwszej pomocy pacjentowi.
Wśród podstawowych typów materiałów opatrunkowych znaleźć można:
- kompresy i gazę – do tej grupy produktów zalicza się wszystkie wyroby z włókniny, gazy i celulozy, które służą do opatrywania różnego rodzaju ran, skaleczeń oraz otarć. Wyroby te dostępne są w wersji jałowej i niejałowej, jak również w wariancie z nitką RTG, co umożliwia zabezpieczenie pola operacyjnego;
- plastry i przylepce – pozwalają na zabezpieczenie rany przed kontaktem z drobnoustrojami chorobotwórczymi, zmniejszając tym samym ryzyko pojawienia się zakażenia. Wśród nich dostępne są m.in. plastry z opatrunkiem, plastry do zamykania ran oraz plastry rozgrzewające;
- bandaże i chusty – świetnie sprawdzają się podczas opatrywania ran, jak również w trakcie unieruchamiania złamanych lub zwichniętych kończyn. Do wyboru mamy m.in. bandaże dziane, elastyczne, samoprzylepne, do kompresji, siatki opatrunkowe oraz chusty trójkątne, odciążające kończynę w trakcie urazu;
- watę bawełniano-wiskozową i ligninę (wata celulozowa) – praktyczne materiały chłonne, które z reguły stosuje się w celach opatrunkowych i sanitarnych, m.in. w trakcie dezynfekowania skóry przed zabiegiem lub iniekcją. Produkty te charakteryzują się wysokim poziomem absorpcji płynów, w związku z czym można je stosować nie tylko w placówkach medycznych, ale i w zakładach kosmetycznych;
- opatrunki unieruchamiające – do tej grupy materiałów opatrunkowych zalicza się opatrunki gipsowe oraz szyny służące do unieruchamiania rąk i nóg, np. przy złamaniach;
- opatrunki specjalistyczne – pozwalają na utrzymanie optymalnych warunków do gojenia się rany, a także minimalizują ryzyko rozwoju zakażeń. Takie funkcje pełnią m.in. opatrunki przylepne z wkładem chłonnym, taśmy opatrunkowe, opatrunki do kaniul, opatrunki na rany i oparzenia, opatrunki hemostatyczne, opatrunki foliowe oraz oczne.
Zastosowanie materiałów opatrunkowych
Materiały opatrunkowe mogą mieć różne zastosowanie, w zależności od takich czynników jak wielkość urazu i jego lokalizacja, występowanie wysięku oraz etap gojenia. Podstawowym wyborem w warunkach domowych są uniwersalne plastry i przylepce, jak również gazy jałowe, które można stosować podczas drobnych ran i skaleczeń u osób dorosłych, jak również u dzieci. W sytuacji, gdy pacjent zmaga się z rozległymi poparzeniami czy też owrzodzeniami, pomocne mogą okazać się opatrunki hydrokoloidowe. W celu zahamowania nadmiernego krwawienia zaleca się z kolei zastosowanie opatrunku hemostatycznego.
Niezależnie od wybranego typu materiału opatrunkowego oraz jego zastosowania należy pamiętać o tym, by wybierać wyłącznie wyroby wysokiej jakości, które zapewnią bezpieczeństwo podczas stosowania na wrażliwe partie ciała.
Jak używać materiałów opatrunkowych?
Sposób używania materiałów opatrunkowych powinien być uzależniony od rodzaju rany oraz typu opatrunku, który chcemy zastosować. Chcąc odpowiednio zabezpieczyć miejsce zranienia, należy:
- dokładnie umyć i zdezynfekować ręce;
- założyć rękawiczki ochronne:
- dobrać odpowiedni rozmiar materiału opatrunkowego;
- oczyścić ranę – przemyć ją pod bieżącą wodą lub przy użyciu roztworu soli fizjologicznej;
- nałożyć opatrunek na ranę.
W przypadku krwawiących ran należy również pamiętać o tym, by przed założeniem opatrunku zatamować krwawienie – delikatnie ucisnąć miejsce zranienia czystym gazikiem i przytrzymać go przez kilka minut.