Plastry i przylepce – czym są i jak działają?

Plastry i przylepce to jedne z podstawowych materiałów opatrunkowych, które służą do opatrywania drobnych ran i skaleczeń. Warto jednak podkreślić, że produkty te różnią się od siebie budową i przeznaczeniem. Plastry posiadają specjalny opatrunek (jałowy lub niejałowy), są szczelne, delikatne dla skóry i oddychające, dzięki czemu zapewniają komfortowe warunki do gojenia się różnego rodzaju ran.

Z drugiej strony przylepki umożliwiają jedynie przytrzymywanie w określonym miejscu innego materiału opatrunkowego, np. gazy jałowej. Do wyboru mamy przylepce o różnej długości, które zwykle dostępne są w formie rozwijanej rolki. Część z nich może być wykorzystywana do specjalnych zastosowań, np. hipoalergiczne przylepce do podtrzymywania sond, rurek tracheostomijnych oraz cewników, jak również przylepce z wycięciem do przymocowania wenflonu.

Wybór odpowiedniego plastra lub przylepki – rodzaje materiałów opatrunkowych

Plastry i przylepce stanowią obszerną grupę wyrobów medycznych, których wybór zależy w dużej mierze od rodzaju skaleczenia oraz indywidualnych preferencji danej osoby. Wśród najczęściej stosowanych rozwiązań znajdziemy:

• plastry z opatrunkiem w zestawie – jest to najprostszy rodzaj plastrów, który każdy z nas posiada w swojej domowej apteczce. Produkty te dostępne są w wielu rozmiarach i odmianach, zróżnicowanych głównie ze względu na materiał wykonania. Do wyboru mamy tu m.in.:
• plastry opatrunkowe z mocnym przylepcem, które bardzo dobrze dopasowują się do skóry, równocześnie zapewniając jej swobodny przepływ powietrza;
• wodoodporne plastry opatrunkowe, które zabezpieczają miejsce zranienia podczas kontaktu z wodą, co w efekcie nie naraża go na kontakt z bakteriami i grzybami;
• plastry impregnowane parafiną, które są polecane do stosowania w przypadku oparzeń i ran wysiękowych;
• plastry kolorowe, np. z wesołymi grafikami, które zachęcają dzieci do ich noszenia, a także plastry beżowe, które nie wyróżniają się na skórze;
• plastry na szpuli – przeznaczone do samodzielnego dobierania wielkości i przecinania. Takie plastry są dostępne w wersji z opatrunkiem lub bez, co umożliwia zabezpieczenie różnego rodzaju ran położonych w trudno dostępnych miejscach, np. w zgięciach łokci lub w pachwinach;
• paski do zamykania ran – znane również jako paski steri-strip lub szwy zewnętrzne, służą do zamykania, zabezpieczania i wspierania procesu gojenia małych ran oraz skaleczeń. Ich specjalna budowa sprawia, że rana zamyka się bez konieczności stosowania szwów chirurgicznych.

Jak dobrać plaster lub przylepkę do rany?

Plastry i przylepki na rany warto dobierać przede wszystkim pod względem ich przeznaczenia oraz wielkości zranienia. Może się bowiem okazać, że zbyt mały plaster przyczyni się do podrażnienia rany, natomiast zbyt duży ograniczy ruch i spowoduje spory dyskomfort podczas noszenia. Drugą ważną kwestią jest kształt plastra, po który sięgamy. Do wyboru mamy:

• plastry prostokątne – ich uniwersalny kształt pozwala na łatwe dopasowanie opatrunku do miejsca zranienia. Plastry prostokątne są szczególnie polecane na małe skaleczenia na palcach, a także na większe rany na ramionach lub nogach;
• plastry kwadratowe – bardzo dobry wybór w przypadku konieczności zabezpieczenia większych ran, np. pooperacyjnych lub w trakcie udzielania pierwszej pomocy;
• plastry okrągłe – wyroby medyczne o specjalistycznym przeznaczeniu, które bardzo dobrze przylegają do skóry, dzięki czemu można je stosować np. na opryszczkę, odciski lub pęcherze.

Niezależnie od rodzaju wybranego plastra lub przylepki warto pamiętać o tym, by podczas przyklejania ich na skórę zachować należytą higienę, co ograniczy ryzyko zabrudzenia rany i trudności w jej gojeniu.